Quy hoạch đồng bộ để phát huy lợi thế hạ tầng

TP. Đồng Nai hiện là một trong những địa phương có nền công nghiệp phát triển năng động nhất cả nước với hàng chục khu công nghiệp quy mô lớn, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước. Bên cạnh đó, địa phương còn sở hữu nhiều lợi thế nổi bật về hạ tầng giao thông và logistics như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Cảng biển nước sâu Phước An, hệ thống cao tốc liên vùng, các tuyến vành đai kết nối khu vực, tuyến đường sắt Bắc - Nam cùng mạng lưới đường thủy nội địa thuận lợi.

Đặc biệt, hệ thống Cửa khẩu quốc tế Hoa Lư và các cửa khẩu kết nối với Campuchia đang mở ra cơ hội hình thành các hành lang thương mại xuyên biên giới, góp phần mở rộng không gian phát triển logistics của thành phố.

Theo Sở Công Thương TP. Đồng Nai, hiện địa phương có khoảng 439 doanh nghiệp vận tải, gần 40 ngàn phương tiện vận tải hàng hóa, trong đó hơn 4,3 ngàn xe đầu kéo container phục vụ trực tiếp hoạt động xuất nhập khẩu. Cùng với đó, hệ thống đường thủy nội địa dài khoảng 200km được xem là lợi thế lớn để phát triển logistics chi phí thấp và vận tải xanh.

Theo quy hoạch phát triển cảng biển đến năm 2030, hệ thống cảng biển Đồng Nai được định hướng đạt sản lượng hàng hóa thông quan từ 39,5-52 triệu tấn/năm. Đồng thời, thành phố quy hoạch 14 trung tâm logistics trọng điểm và 12 cảng cạn (ICD). Trong đó, khu vực quanh Sân bay quốc tế Long Thành được xác định là trung tâm phát triển logistics mới với 4 trung tâm logistics cấp vùng gồm: Trung tâm logistics phía Nam sân bay Long Thành, Trung tâm logistics phía Bắc sân bay Long Thành, Trung tâm logistics tổng kho trung chuyển miền Đông và Trung tâm logistics khu dịch vụ hậu cần Cảng. 

Ông Nguyễn Ngọc Thức, Trưởng phòng Quản lý thương mại, Sở Công Thương TP. Đồng Nai cho rằng, Đồng Nai đang sở hữu nhiều điều kiện nền tảng thuận lợi để phát triển logistics. Với quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, hệ thống khu công nghiệp rộng lớn cùng các dự án hạ tầng chiến lược đang được triển khai đồng bộ, địa phương có nhiều cơ hội để hình thành mạng lưới logistics hiện đại và có sức cạnh tranh cao.

Theo ông Nguyễn Ngọc Thức, trong chiến lược phát triển của thành phố, logistics được xác định là một trong những trụ cột hạ tầng quan trọng của đô thị hiện đại. Việc phát triển các cửa ngõ logistics mới, thúc đẩy vận tải đa phương thức và xây dựng hệ sinh thái logistics đồng bộ không chỉ phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế trước mắt mà còn là nền tảng để nâng tầm vị thế của Đồng Nai trong tương lai.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng việc phát triển logistics của địa phương vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Hạ tầng giao thông dù được đầu tư mạnh nhưng tính kết nối liên thông giữa các phương thức vận tải chưa thực sự hoàn chỉnh. Chi phí logistics vẫn còn ở mức cao, ảnh hưởng đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu.

Xây dựng hệ sinh thái logistics trong bối cảnh mới

Bên cạnh quy hoạch và đầu tư hạ tầng, việc hình thành hệ sinh thái logistics liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp, cảng biển, trung tâm logistics và các đơn vị cung ứng dịch vụ được xem là yếu tố quyết định để nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Theo ông Nguyễn Văn Ban, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Cảng Đồng Nai, với mô hình vận tải thủy hiện nay, mỗi năm Cảng Đồng Nai vận chuyển từ 800 nghìn đến 1 triệu TEU container bằng sà lan ra các cảng nước sâu. Đây là giải pháp không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 2-3 triệu đồng/container mà còn phù hợp với xu hướng phát triển logistics xanh khi giảm đáng kể lượng phương tiện lưu thông trên các tuyến đường trọng điểm.

Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả hệ thống logistics của địa phương, doanh nghiệp kiến nghị các cơ quan chức năng tiếp tục hoàn thiện cơ chế đối với hàng hóa quá cảnh, tạo thuận lợi cho hoạt động trung chuyển hàng hóa qua các cửa khẩu; đẩy mạnh tuyên truyền để doanh nghiệp thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu tại Đồng Nai.

Đồng thời xem xét mở rộng quỹ đất phát triển bãi container và tháo gỡ các vướng mắc trong công tác nạo vét luồng hàng hải. Theo doanh nghiệp, đây là những điều kiện cần thiết để nâng cao năng lực khai thác cảng, đón đầu sự gia tăng sản lượng hàng hóa khi các dự án hạ tầng trọng điểm của thành phố đi vào hoạt động.

Ở góc độ liên kết doanh nghiệp, nhiều mô hình hợp tác đang cho thấy hiệu quả tích cực. Điển hình là sự hợp tác giữa Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Cảng Phước An nhằm hình thành hệ sinh thái cảng biển - logistics tích hợp, nâng cao năng lực kết nối chuỗi cung ứng và tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Logistics Đồng Nai cho rằng, phần lớn doanh nghiệp logistics trên địa bàn vẫn có quy mô nhỏ và vừa, thiếu sự liên kết để hình thành chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh. Để phát triển hệ sinh thái logistics, các doanh nghiệp cần tăng cường hợp tác, chia sẻ nguồn hàng và tận dụng thế mạnh của nhau nhằm tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Khi các mắt xích từ quy hoạch, hạ tầng đến cộng đồng doanh nghiệp được kết nối đồng bộ, TP. Đồng Nai sẽ có điều kiện phát huy tối đa lợi thế cửa ngõ giao thương, đưa logistics trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.

Đọc bài gốc tại đây.